Παρασκευή, 14 Απριλίου 2017

Μεγάλη Παρασκευή του 1944


Εγώ, καπνοπώλης στην Παπαστράτου 2! Η κυκλοφορία στους δρόμους ξεκινούσε μισή ώρα μετά την ανατολή και τέλειωνε μισή ώρα πριν τη δύση. Ο πατέρας μου τότε είχε κάποια προβλήματα με το στομάχι του (ο αδελφός μου ήταν αντάρτης) κι έτσι, εκείνη την ημέρα, κατέβηκα εγώ στο μαγαζί για να πουλήσω κάνα τσιγαράκι «στούκας», να βγάλουμε το ψωμάκι μας.
Απ’ τον Αγγελόπουλο με τους καφέδες μέχρι την πλατεία Μπέλλου γινόταν κάθε μέρα μαυραγορά. Πούλαγε κι αγόραζες ότι ήθελες!
Εκείνη όμως τη μέρα, Μεγάλη Παρασκευή του ’44, καθώς κατέβαινα για το καπνοπωλείο, είδα ότι δεν ήταν τόσοι πολλοί μαυραγορίτες όπως τις προηγούμενες ημέρες. Κάποιους γνωστούς μου, όπως τον Κώστα τον Παπασίγκα, τον Τζίμη απ’ τον συνοικισμό, τον Αλέκο, τον Χρήστο κ.α. δεν τους είδα…
Πήγα στο μαγαζί, ανοίγω τη «φυσαρμόνικα» τη σιδερένια κι όταν έβγαλα το ένα φύλλο της πόρτας και πήγα να το αποθέσω δίπλα, κοιτάω μπροστά στο περίπτερο του Καραχρήστου, που ήταν μπροστά απ’ το ξενοδοχείο «Αθήναι», τι να δω; Ο ένας κρεμασμένος!! Πω, πω….

Κοιτάω απέναντι στο καφενείο του Ψαρά, στο περίπτερο του Χώχου…κι άλλος κρεμασμένος!! Κοιτάω στο «Ακροπόλ», προς το περίπτερο του Παπαγεωργίου ….ο τρίτος κρεμασμένος!
Τότε ήμουνα 15 χρονών παιδάκι. Φοβήθηκα! Κλείνω το μαγαζί κι έρχομαι ξανά στο σπίτι. Καθ’ οδόν για το σπίτι, από τον κόσμο, έμαθα ότι οι Γερμανοί σκοτώσανε τους 120 στην Αγία Τριάδα και κρέμασαν τους τρεις στην πλατεία Μπέλλου. Όμως, όπως έλεγαν, μετά απ’ αυτό, «η ζωή στη πόλη κυλάει ομαλά!»
Έτσι ξεκινάω ξανά για το καπνοπωλείο, παίρνοντας μαζί την πετσέτα μου με τη μπομποτούλα και τις ελίτσες.
Κατά τις 5 το απόγευμα, βγήκε μια πληροφορία που έλεγε ότι, οι αντάρτες στο Πλατανόρεμα (στη Σπολάιτα πιο κάτω) έκαναν σαμποτάζ στους Γερμανούς κι αυτοί, ως αντίποινα, το βράδυ, όποιους άντρες έβρισκαν μέσα στο Αγρίνιο θα τους εκτελούσαν!
Ξανακλείνω το καπνοπωλείο, πάω τροχάδην στο σπίτι, το λέω στο πατέρα μου (εμείς είχαμε αδελφό αντάρτη και φοβόμασταν επιπλέον) και με λίγη μπομπότα στην πετσετούλα, φεύγουμε με προορισμό τη Βελάουστα.
Ο πατέρας μου ήταν κουτσός. Στηριζόταν στο μπαστούνι του και στον δικό μου ώμο σ’ αυτή τη διαδρομή προς το ρέμα, όπου εκεί, υπήρχε μία μπάρα την οποία κι έπρεπε να περάσουμε μισή ώρα πριν τη δύση του ηλίου.
Άλλοι έφευγαν απ’ το δρόμο που πήραμε εμείς, άλλοι απ’ του Τσιλιαπάνου κι άλλοι από την Αγία Παρασκευή. Όλοι αυτοί οι δρόμοι συγκλίνανε στη Βελάουστα.
Ψηλά απ’ του Τσιλιαπάνου, όπου είχαν πάει οι περισσότεροι, μας φώναζαν να πάμε πιο γρήγορα -λόγω του προβλήματος του πατέρα μου είχαμε μείνει τελευταίοι- γιατί οι Γερμανοί μας πλησίαζαν! Κάποιος απ’ αυτούς φώναξε στο πατέρα μου: «Μπάρμπα- Γιώργο, κάτσε εσύ σε μια μεριά κι άσε το παιδί να φύγει!»


Μετά τα σπίτια στα Νταλιανέικα, ένα κοριτσάκι έβοσκε κατσικάκια. Εκεί έμεινε ο πατέρας μου, αφού πρώτα με φίλησε και χαιρετηθήκαμε. Έτρεξα και πρόλαβα τους άλλους που ήταν ψηλότερα. Ευτυχώς, οι Γερμανοί ήθελαν να συλλάβουν κάποιους (το οποίο δε κατάφεραν τελικά) και να τους ανακρίνουν για το λόγο που φεύγαμε. Έτσι, δε σκόπευσαν από μακριά. Αν σκόπευαν θα μας σκότωναν!
Πήγαμε στη Βελάουστα. Βράδυ Μεγάλης Παρασκευής…
Εκείνη την ώρα έβγαινε ο Επιτάφιος και πίσω ήταν οι πιστοί με τα κεράκια. Από μακριά, εγώ νόμισα ότι ήταν ενέδρα των Γερμανών και με έλουσε κρύος ιδρώτας! Προχωρήσαμε επιφυλακτικά στο χωριό όπου βεβαίως δε μας περίμενε κανείς! Περάσαμε τη βραδιά μέσα σ’ ένα παλιό σπίτι, με συντροφιά το τζάκι.
Την άλλη μέρα, όταν βγήκε για τα καλά ο ήλιος, έγινε συγκέντρωση στην οποία μας μίλησε ο Τάσος ο Πετρίδης, ο οποίος ήταν καπνεργάτης και καπετάνιος στο εκεί αντάρτικο. Είπε διάφορα λόγια εθνικού περιεχομένου και μας πληροφόρησε ότι η ζωή στο Αγρίνιο το προηγούμενο βράδυ κύλησε ομαλά κι ότι δεν έγιναν συλλήψεις.
Μας είπε επίσης ότι, όποιος θέλει μπορεί να φύγει, να επιστρέψει στην εστία του, με τη προϋπόθεση η επιστροφή να γίνει απ’ τον ίδιο δρόμο και ανά πεντάδες. Επίσης, μας είπε ότι, όποιος θέλει, μπορεί να παραμείνει και να πλαισιώσει τις ανταρτικές δυνάμεις. Επειδή, το να επιστρέψει κανείς στην εστία του έκρυβε τον κίνδυνο να συλληφθεί και να οδηγηθεί στις φυλακές κι από κει στην εκτέλεση –κανείς δεν ήξερε τι του ξημέρωνε- γι’ αυτό, εκείνη τη μέρα, πάνω από διακόσια άτομα έμειναν με τις αντάρτικες δυνάμεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν πολιτικά προσκείμενοι σ’ αυτούς. Αφενός, προστάτευαν τον εαυτό τους και αφετέρου, προσέφεραν στον αγώνα της πατρίδας ενάντια στους δεινούς κατακτητές.
Όταν έφτασα στο σπίτι βρήκα το πατέρα μου ο οποίος είχε περάσει το βράδυ στο σημείο εκείνο που τον είχα αφήσει, ευτυχώς, χωρίς κανένα δυσάρεστο συμβάν. Η ζωή, κατά τ’ άλλα, στη πόλη κυλούσε ομαλά…
Μετά από μέρες και σύμφωνα με πληροφορίες, μάθαμε ότι, τη στιγμή της εκτέλεσης των 120, ένας εξ αυτών, ονόματι Δημήτρης Τσίτος, δάσκαλος στο επάγγελμα, ψηλός με χαρακτηριστική ψιλή φωνή, γλίτωσε!
Η σφαίρα που του έριξε ο Γερμανός στρατιώτης, πέρασε κάτω από τη μασχάλη κι απλά του μάτωσε το σημείο ανάμεσα στο χέρι και στα πλευρά του.
Έπεσε κάτω μαζί με τους άλλους ήρωες.
Πολλοί είπαν ότι είχε μαζί του το Τίμιο ξύλο! Πάντως, αν δεν είχε Άγιο προστάτη ο δάσκαλος, σίγουρα έπεσε σε δεινό σκοπευτή που δεν ήθελε να τον σκοτώσει.
Μετά την απελευθέρωση της πόλης, ο δάσκαλος βολτάριζε πάνω-κάτω στην πλατεία Μπέλλου κι όλοι έλεγαν για την περίπτωσή του…
Ότι, μόλις οι Γερμανοί τέλειωσαν τις εκτελέσεις κι απασχολήθηκαν με κάτι άλλο, αυτός σύρθηκε στο χωράφι με τα σιτάρια που ήταν πίσω του και βρήκε καταφύγιο στο ρέμα που ήταν πιο κάτω.
Κι έπειτα, έφυγε μεσ’ απ’ τα καπνοχώραφα…

ΑΦΗΓΗΣΗ: Γιάννης Κανάτας
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Βασίλης Τραπέτσας
Από το http://www.agrinioculture.gr

Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Το Χρονικό της Σφαγής και οι 120

Μεγάλη Παρασκευή 1944 - 14 Απριλίου     
Μεγάλη Παρασκευή 2017 – 14 Απριλίου

Φέτος, για πρώτη φορά μετά από 73 χρόνια,  ημερολογιακά η Μ. Παρασκευή συμπίπτει με την Μ. Παρασκευή του 1944. Με την μαύρη εκείνη Μεγάλη Παρασκευή που έχει σημαδέψει την πόλη του Αγρινίου.

Το Χρονικό της Σφαγής και οι 120

Απρίλης του 1944

Αρχές του μήνα και πολλές συμπλοκές έγιναν μέσα στην πόλη του Αγρινίου όπου έφεδροι ελασίτες συγκρούστηκαν με περιπόλους ταγματασφαλιτών τόσο στο Πάρκο όσο και στην πλατεία Καραπανέικα. Σ΄αυτές τις συμπλοκές το τάγμα υπέστη πολλές απώλειες. Πολλές συμπλοκές είχαν προηγηθεί από τον Φλεβάρη και τον Μάρτη και ο Τολιόπουλος αποφάσισε να κάνει γενική εκκαθάριση και στα πλαίσια της εκκαθάρισης συνέλαβε πολλούς πολίτες γεμίζοντας τις φυλακές της πόλης.

9 Απρίλη 1944. Κυριακή των Βαΐων.

Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ που δρούσαν στην περιοχή του Ξηρομέρου, παίρνουν διαταγή από τον Στέφανο Σαράφη  να ανατινάξουν μία αμαξοστοιχία των Σιδηροδρόμων της Βορειοδυτικής Ελλάδος η οποία  θα μετέφερε πολεμικό υλικό και καύσιμα για τα γερμανικά αεροπλάνα που βρίσκονταν στο αεροδρόμιο του Αγρινίου. Πράγματι μία ομάδα 100 ανταρτών έστησε ενέδρα ανάμεσα στα χωριά Σταμνά και Αγγελόκαστρο. Η επίθεση στέφθηκε από μεγάλη επιτυχία. Ολόκληρη η αμαξοστοιχία καταστράφηκε και μαζί και το πολύτιμο πολεμικό υλικό των Γερμανών και στην μάχη που ακολούθησε σκοτώθηκαν δεκάδες Γερμανοί, μεταξύ των οποίων ένας ταγματάρχης των S-S καθώς και πολλοί  τραυματίστηκαν και αιχμαλωτίστηκαν. Από την πλευρά των ανταρτών υπήρξε ένας τραυματίας.

11 Απριλίου 1944

Δυό μέρες μετά την ανατίναξη του συρμού, ανήμερα Μεγάλης Τρίτης , μέλη του ΕΑΜ και αντάρτες του ΕΛΑΣ στην επιστροφή τους από το Πυργί,  όπου είχαν μεταφέρει τρόφιμα στους αντάρτες του ΕΛΑΣ, δέχονται επίθεση από Γερμανούς και  ταγματασφαλίτες, κοντά στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων στην Μεγάλη Χώρα (Ζαπάντι)

Συνελήφθησαν και εκτελέσθηκαν επί τόπου οι :
Αναγνωστόπουλος Παναγιώτης – Καλύβια
Γαλανόπουλος Βασίλης – Καλύβια
Ζαπαντιώτης Φώτης – Καλύβια
Κοτρώτσος Γιώργος – Καλύβια
Φαναριώτης Νίκος – Καλύβια
Καραμπίνης Χρήστος – Αγρίνιο
Μαγνήσαλης Γιάννης – Αγρίνιο
Πετρούλας Νίκος – Αγρίνιο
Τσαπάρας Γρηγόρης – Αγρίνιο
Τσακαρδάνος Κώστας – Μεγάλη Χώρα
Θεοδωρόπουλος Δημήτρης – Χούνη
Μπαμπάνης Βασίλης – Ξηρόμερο

Ομαδική εκτέλεση


Μάρτης του 1944

Αρχές του Μάρτη του 1944 και η μοίρα αρχίζει να υφαίνει έναν ιστό και να ενώνει το Αγρίνιο με ένα χωριό της Πρέβεζας, την Κρυοπηγή Πρεβέζης.
Όλα ξεκίνησαν κάποια κρύα ημέρα του Μάρτη. Το χωριό αναστατώθηκε, καθώς δύο λόχοι Γερμανών το «έζωσαν» από δύο πλευρές. Ο ένας λόχος ήρθε από το Λούρο και ο άλλος από την Πρέβεζα. Οι κάτοικοι «πάγωσαν». Μαζί τους, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, ήταν και Έλληνες συνεργάτες τους, που τους γνώρισαν από τη διαφορετικότητα στη στολή, αλλά δε φανερώθηκαν.
Οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους εγκαταστάθηκαν στο χωριό και έστησαν την επιμελητεία τους, μαζί με ασύρματο. Οι κάτοικοι θεώρησαν ότι πρόκειται για επιχείρηση εκφοβισμού και πλιάτσικου. Τους έδωσαν αρνιά, κότες, γάλα, αλεύρι... Οι κατακτητές όμως «διψούσαν» για κάτι άλλο.
Δε μπορούσαν να... χωνέψουν με τίποτα πως οι αντάρτες του ΕΛΑΣ μπαινόβγαιναν στο χωριό με το κεφάλι ψηλά, πραγματοποιούσαν εκδηλώσεις στην Κρυοπηγή, τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο, εμψυχώνοντας τους κατοίκους. Ένα μεγάλο τραπέζι του ΕΑΜ στο σχολείο της Κρυοπηγής, όπου μύρισε ο αέρας της λευτεριάς, εξόργισε τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους που κατέγραψαν στα κατάστιχά τους με κόκκινη μπογιά τη φράση «μικρή... Μόσχα», αναφερόμενοι στην Κρυοπηγή. Και δεν άργησαν να «χτυπήσουν». Αν έβρισκαν μάλιστα πυρομαχικά ή αντάρτες του ΕΛΑΣ στο χωριό θα το ισοπέδωναν από άκρη σε άκρη. Έκαψαν μόνο δύο σπίτια.
Ήθελαν να κάμψουν το φρόνημα του λαού και των ανταρτών, που σήκωσαν κεφάλι μπροστά στο χιτλερικό στρατό. Συγκέντρωσαν 30 άντρες κατοίκους και κατηφόρισαν προς τον κεντρικό δρόμο. Η αρχή του δράματος μόλις είχε εκτυλιχθεί μπροστά στα μάτια όλων. Στον κεντρικό δρόμο οι Γερμανοί έδιωξαν δύο μικρά παιδιά τότε, επειδή ήταν ξυπόλυτα και κρύωναν. Είχαν έστω ελάχιστη... τσίπα ανθρωπιάς. 
Οι 28 Κρυοπηγήτες οδηγήθηκαν στην παλιά Συναγωγή της Πρέβεζας, όπου κρατήθηκαν για 10-15 ημέρες περίπου και στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στην έδρα της Κομαντατούρ στη Δυτική Ελλάδα, στο Αγρίνιο.
Στη θέση Αγία Τριάδα στις 14 Απριλίου 1944, το πρωί, τα πολυβόλα των Γερμανοτσολιάδων κροτάλισαν. Χάθηκαν 23 ψυχές, ενώ μόλις 5 διέφυγαν της εκτελέσεως.

Τα ονόματα των 23:
Ζήκας Βασίλειος
Ζήκας Κωνσταντίνος
Ζήκας Μιχαήλ
Κουρούπης Αντώνιος
Κίτσος Χρήστος
Μπαρτζώκας Σταύρος
Ντελής Αλέξιος
Ντελής Ιωάννης
Ντελής Χρήστος
Πάνης Ευάγγελος
Πάνης Γεώργιος
Παππάς Διονύσιος
Παππάς Ιωάννης
Πέππας Χαράλαμπος
Σοπικιότης Βασίλειος
Σοπικιότης Χαράλαμπος
Σοπικιότης Νικηφόρος
Τζίμας Σπυρίδων
Τζίμας Γεώργιος
Τσούτσης Δημήτριος
Τσούτσης Μιλτιάδης
Τσούτσης Μιχαήλ
Τσούτσης Χαράλαμπος
                                                                                          ΠΗΓΗ:.atpreveza.gr

Αρχές Απρίλη του 1944

Στην Κατούνα ο πρώτος που συνελήφθη ήταν ο Κωνσταντίνος Μπλίτσας του Πέτρου στην περιοχή του Αγίου Νικολάου Βελαώρας, ο οποίος αφού αρχικά βασανίστηκε, στάλθηκε στις φυλακές της Αγίας Τριάδας Αγρινίου. Στην συνέχεια και όταν δόθηκε η εντολή από το αρχηγείο του Αγρινίου για μαζικές συλλήψεις, δόθηκε διαταγή και στην Κατούνα να μαζευτεί το χωριό στην πλατεία, έξω από τον πολιούχο Άγιο Αθανάσιο. Εκεί έγινε το ξεκαθάρισμα, υποδείχθηκαν τα υπόλοιπα οχτώ παιδιά και συνελήφθησαν.     
Όλοι τους αξιόλογοι άνθρωποι, πραγματικά παλικάρια, σε νεαρά ηλικία. Φορτώθηκαν στα γερμανικά αυτοκίνητα και οδηγήθηκαν στις φυλακές τις Αγίας Τριάδας Αγρινίου. Τα εννέα  παλικάρια που συνελήφθησαν τότε,  συμπλήρωσαν τον αριθμό των 120.
1. Ταμπάκης Κων/νος του Δημητρίου
2. Σαμαντάς Χρήστος του Αλεξάνδρου
3. Καρέλος Θεόδωρος (Λόλος) του Αθανασίου
4. Τσικώνης Γεράσιμος Του Δημητρίου
5. Παπακωνσταντής Χρήστος του Αλεξάνδρου
6. Βλάχας Αλέκος του Βασιλείου
7. Μπλίτσας Κωνσταντίνος Πέτρου
8. Κοκορόμπας Γεώργιος του Αθανασίου
9. Τσιτσώνης Σταμούλης του Γεωργίου

14 Απριλίου 1944

Τα αντίποινα των Γερμανών για την ανατίναξη του συρμού ανάμεσα στα χωριά Σταμνά και Αγγελόκαστρο. ήταν η εκτέλεση 120 κρατουμένων στον περίβολο της Αγίας Τριάδας.

Φυλακές Αγίας Τριάδος


 Ο στρατιωτικός διοικητής των Γερμανικών μονάδων Ηπείρου, εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

Την 9ην Απριλίου 1944 ο εκ Μεσολογγίου προς Αγρίνιον κατευθυνόμενος σιδηροδρομικός συρμός, υπέστη βορείως της Σταμνάς επίθεσην κομμουνιστικών συμμοριών και επυρπολήθη. Γερμανοί στρατιώται και συνταξιδεύοντες Έλληνες πολίται εφονεύθησαν ή ετραυματίσθησαν, τραυματισμένοι Γερμανοί στρατιώται εφονεύθησαν ή ηπήχθησαν ανάνδρως.
Ως αντίποινα των υπούλων τούτων πράξεων, αίτινες πλήττουν αφ’ ενός τον Γερμανικόν Στρατόν και αφ’ ετέρου τους ειρηνικούς κατοίκους, ελήφθησαν και εξετελέσθησαν τα κάτωθι μέτρα:

1ον) Σήμερον 120 κομμουνισταί εκ χωρίων κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής και εκ Παναιτωλίου, οίτινες ως διεπιστώθη, έλαβον μέρος εμμέσως ή αμέσως εις την εν λόγω πράξιν, ετυφεκίσθησαν ή απηγχονίσθησαν εν Αγρινίω.

2ον) Εις Σταμνάν και Παναιτώλιον, ορισμένος αριθμός οικιών, εις τας οποίας είχον διαμείνει συμμορίται ή ανευρέθησαν εν αυταίς όπλα και πυρομαχικά, κατεστράφη.

3ον) Δέκα χωρία, εξ ων προήρχοντο οι λησταί, ή τα οποία κείνται κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής, υπεχρεώθησαν εις την καταβολήν μεγάλης χρηματικής ποινής.

Ο Διοικητής του Τάγματος Ασφαλείας, Γεώργιος Τολιόπουλος σε έκθεσή του για την εκτέλεση των 120 αναφέρει: 

Τον Απρίλιον μήνα και περί το ΙΙ δεκαήμερον, εκ της δράσεως των δρώντων παρά τω Αιτωλικώ ανταρτών και της ενεργείας των την Κυριακήν των Βαΐων απετεφρώθη μία εμπορική αμαξοστοιχία έμφορτος με υγρά καύσιμα μεταξύ Αιτωλικού - Σταμνών. Το αποτέλεσμα της τοιαύτης ενεργείας των όσον και πατριωτικόν ήθελεν παρουσιασθή εν τούτοις με την δολοφονίαν και 12 Γερμανών στρατιωτών υπήρξεν σκληρότατον και εγκληματικώτατον διά τους κατοίκους της περιοχής, οίτινες όλως αδίκως εθυσιάσθησαν εις αντίποινα εκ μέρους των Γερμανών την Μεγ. Παρασκευήν εντός του Αγρινίου και όπισθεν της εκκλησίας Αγίας Τριάδος "περί την δ/γήν της εκτελέσεως 120 ατόμων, το Τάγμα διά καταλλήλων ενεργειών του περιώρισε τον αριθμόν των εις 85".
Ο Συντάξας
ΓΕΩΡΓ. ΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ




Οι 120

Αγγελάκης Γεώργιος – Άγιος Κωνσταντίνος Αγρινίου                     
Αλεξανδρής Κωνσταντίνος - Αγρίνιο
Αναστασίου Χρήστος - Αγρίνιο
Αναστασιάδης Αβραάμ - Αγρίνιο
Αντωνόπουλος Γεράσιμος - Αγρίνιο
Αντωνόπουλος Χρήστος - Αγρίνιο
Βλάχας Αλέκος – Κατούνα Ξηρομέρου
Βλάχος Δημήτρης- Αγρίνιο
Βίτσας Γιάννης – Άγιος Αντρέας Μεσολογγίου
Γράψας Βασίλης -Λευκάδα
Γιάγκας Σπύρος – Όχθια Αιτωλ/νίας
Γυφτομήτσος Γιώργος – Λεπιανά Ευρυτανίας
Δανίας Γεώργιος – Καμαρούλα Αγρινίου
Διαμαντής Γεώργιος – Παναιτώλιο Αγρινίου
Ζήκας Κωνσταντίνος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Ζήκας Μιχάλης - Κρυοπηγή Πρεβέζης
Καρέλος Θεόδωρος –Κατούνα Ξηρομέρου
Κούρτης Βαγγέλης - Αγρίνιο
Κατσαρός (Καραγιάννης) Γιώργος - Λευκάδα
Καρφής Γιώργος – Διαμαντέικα Αγρινίου
Κασαγιάννης Πάνος - Αγρίνιο
Κολοβός Χαράλαμπος - Αγρίνιο
Καλλίμαχος Σωτήρης - Αγρίνιο
Καταπόδης Κώστας· - Λευκάδα
Κυριλής Χρήστος – Δοκίμι Αγρινίου
Κοκορόμπας Γιώργος – Κατούνα Ξηρομέρου
Καβγιούλας Γιάννης - Αγρίνιο
Καλυβιώτης Κωνσταντίνος – Δοκίμι Αγρινίου          
Κίτσος Χρήστος - Πρέβεζα
Κουκουμίλος Βασίλης – Παναιτώλιο Αγρινίου
Κατσάμπελος Νικόλαος - Αγρίνιο
Κουρούπης Αντώνιος – Κρυοπηγή Πρεβέζης                            
Μαριώλης Βασίλης - Αγρίνιο                                   
Μπέλλος Δημήτρης - Αγρίνιο

Χατζάρα Κατίνα

Μπλήτσας Κωνσταντίνος – Κατούνα Ξηρομέρου
Μιχαλόπουλος Δήμος – Δοκίμι Αγρινίου
Μπαρτζώκας Σταύρος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Νικολάου Χρήστος - Αγρίνιο
Νιάφας Απόστολος – Δοκίμι Αγρινίου
Ντελής Αλέξανδρος- Κρυοπηγή Πρεβέζης
Ντελής Ιωάννης - Κρυοπηγή Πρεβέζης
Ντελής Χρήστος- Κρυοπηγή Πρεβέζης
Παπαπάνου Γεώργιος - Αγρίνιο
Παπανίκος Γιάννης – Νέα Αβόρανη Αγρινίου
Παπακωνσταντής Χρήστος – Κατούνα Ξηρομέρου
Παπαδήμος Σταύρος - Αγρίνιο
Παπαευθυμίου Ανδρέας – Λαμπίρι Τριχωνίδας
Πάνης Γεώργιος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Πάνης Ευάγγελος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Παππάς Δημήτριος – Λεπιανά Ευρυτανίας
Παππάς Διονύσιος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Παππάς Ιωάννης – Κρυοπηγή Πρεβέζης

Χατζηελευθερίου Νικόλαος

Πέππας Χαράλαμπος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Σαλάκος Χρήστος - Αγρίνιο
Σβώλης Χρήστος - Αγρίνιο
Σισμάνης Φώτης - Αγρίνιο
Σταυρόπουλος Σπύρος
Σκιαδάς Κώστας - Αγρίνιο
Σκαρλάτος Γιάννης – Αγρίνιο
Σούλος Παναγιώτης - Αγρίνιο
Σοπικιώτης Βασίλης – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Σοπικιώτης Νικηφόρος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Σοπικιώτης Χαράλαμπος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τσικώνης Γεράσιμος – Κατούνα Ξηρομέρου
Τζαμίλης Αντώνης – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τσίρκας Γιάννης - Αγρίνιο
Τσιτσώνης Σταμούλης – Κατούνα Ξηρομέρου
Ταμπάκης Κωνσταντίνος – Κατούνα ξηρομέρου
Τσίπης Βασίλης - Αγρίνιο
Τζίμας Γιώργος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τζίμας Σπύρος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τσούτσης Δημήτριος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τσούτσης Μιλτιάδης – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τσούτσης Μιχάλης – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Τσούτσης Χαράλαμπος – Κρυοπηγή Πρεβέζης
Χαραλαμπίδης Παρασκευάς – Άγιος Κωνσταντίνος Αγρινίου
Χατζάρα Κατίνα – Κομπότι Άρτας
Χατζηελευθερίου Νικόλαος – Άγιος Κωνσταντίνος Αγρινίου
Χρηστάκης Γεώργιος - Αγρίνιο
Χρήστου Αριστείδης – Τσικλίστα Ευρυτανίας
Χολέβας Γεώργιος – Νέα Αβόρανη Αγρινίου
Σταυράκης Χριστόφορος - Αγρίνιο
Σαμαντάς Χρήστος – Κατούνα Ξηρομέρου
Σωκρατάκης Πάνος – Αγρίνιο


ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ 120 εδώ: http://agriniomemories.blogspot.gr/search/label/**120

Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017

Οδός Ηλία Ηλιού....


....την δεκαετία του '60

ΗΛΙΑΣ ΗΛΙΟΥ





Ο γνωστός σε όλους μας πεζόδρομος «Ηλία Ηλιού», που παλαιότερα ονομαζόταν οδός Παπαγιάννη, πήρε την ονομασία του από τον Μικρασιάτη καπνέμπορο και ευεργέτη της πόλης του Αγρινίου Ηλία Ηλιού.

Γεννημένος στο Αζάριο της Μικράς Ασίας και μετά το ξερίζωμα της οικογένειάς του με τα γεγονότα της Μικρασιατικής Καταστροφής εγκαθίστανται στο Αγρίνιο και ασχολείται με το εμπόριο καπνού. Γίνεται ένας από τους σπουδαιότερους καπνέμπορους της περιοχής. Σπουδαία υπήρξε η συμβολή του στην αντιμετώπιση του οξύτατου προβλήματος της στέγασης των προσφύγων που έφτασαν στο Αγρίνιο το 1922 και ζούσαν πρόχειρα σε σκηνές του Ελληνικού Στρατού στον πεδινό χώρο ανάμεσα στις περιοχές «Ερυθραία» και «Τσίτα». 
 Τα χρόνια περνούσαν και το πρόβλημα ζητούσε επιτακτικά οριστική λύση. Το 1932 προτάθηκε η επίταξη του χώρου του πάρκου, ιδιοκτησίας αδελφών Παπαστράτου, για να οικοδομηθούν εκεί σπίτια για τους πρόσφυγες. Οι Παπαστραταίοι αντέδρασαν έντονα επειδή είχαν αποφασίσει να δωρήσουν τον χώρο του πάρκου στον Δήμο Αγρινίου.

Τότε ο Ηλίας Ηλιού με προσωπικές δαπάνες ζήτησε να απαλλοτριωθεί έκταση γης στον σημερινό Άγιο Κωνσταντίνο για να χτιστούν εκεί σπίτια και να μπορέσουν επιτέλους να ριζώσουν οι εξαθλιωμένοι πρόσφυγες. Έτσι κι έγινε. Επίσης διέθεσε χρήματα για την ανέγερση του ιερού ναού Αγίου Κωνσταντίνου καθώς και για το Δημοτικό Σχολείο.

Με την σύζυγό του Κατίνα δεν απέκτησαν παιδιά. Στην ιδιόγραφη διαθήκη του εκτός των άλλων σημειώνει και τα εξής, όσον αφορά την τύχη της σημαντικής περιουσίας που δημιούργησε:

«….μη έχων τέκνα αισθάνομαι κατά την ιεράν ταύτην στιγμήν την υποχρέωση να μεριμνήσω υπέρ της αγαπητής ταύτης πόλεως του Αγρινίου, της καταστάσης δευτέρας μου πατρίδος, εν τη οποία και τη βοηθεία της οποίας εσχημάτισα την περιουσίαν μου ήτις δικαιούται να εξυπηρετηθεί παρ΄εμού όσον τουλάχιστον και εγώ παρά ταύτης…..»

Στην συνέχεια ορίζει όπως την περιουσία του την διαχειρίζεται η σύζυγός του Κατίνα, «…..μετά δε τον θάνατον ταύτης η ακίνητος περιουσία μου να χρησιμεύση δια την ίδρυσιν και συντήρησιν εν Αγρινίω Ορφανοτροφείου…..».

Το μεγάλο κτίριο των αποθηκών καπνού που χαρακτηρίστηκε διατηρητέο από το Υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί. Το εντυπωσιακό σπίτι του κατεδαφίστηκε και στο οικόπεδο χτίστηκε παιδικός σταθμός.


Στο παρακάτω σκαρίφημα βλέπουμε τα μαγαζιά που υπήρχαν την δεκαετία του '60 στην οδό Ηλία Ηλιού.





1. Ξενοδοχείο «ΑΚΡΟΠΟΛ», των αδελφών Στρανομίτη. Στο ισόγειο στεγαζόταν το πρακτορείο εφημερίδων και βιβλιοπωλείο του Δημ. Αλμπάνη. Ο τσαγκάρης Ασημάκης, οι ασφάλειες και τα γραφεία της Ολυμπιακής των αδελφών Κυλπάση και ο τσαγκάρης Σάββας Καλημέρης. 

2. Το κουρείο του Αντρέα Καρούσου.

3. Το αρτοποιείο του Νικολάου Παππά.

4. Το φωτογραφείο των αδελφών Ξυθάλη. Το δικηγορικό γραφείο του Χαρίλαου Φαφούτη, το ραφείο του Κώστα Ξυθάλη, το καφενείο του Δημήτρη Παγωμένου, το δικηγορικό γραφείο του Νούλη (Σεβαστιανού) Καρβούνη και ο ηλεκτρολόγος Παπαφώτος.

5. Το Πρωτοδικείο Αγρινίου. Όταν το Πρωτοδικείο μεταφέρθηκε τέρμα Τσαλδάρη στην πλατεία Χατζοπούλου, στο οίκημα έγινε το εντευκτήριο της Ιεράς Μητρόπολης και η αίθουσα διαλέξεων του Αρχιμανδρίτη Θεόκλητου Φεφέ.

6 και 7. Το δικηγορικό γραφείο του Κωνσταντίνου Ροκόφυλου και έπειτα το δικηγορικό γραφείο του Κ. Χατιάδη.

 Το κομμωτήριο της Μαριγούλας Παντούλα
από το αρχείο της Βάσως Παντούλα.


8. Οικία γιατρού δερματολόγου Σίσκου και στο ισόγειο το κατάστημα του Γεωργίου Σάσσου με λάστιχα αυτοκινήτου και πετρογκάζ και στο υπόγειο η ταβέρνα του Αθανασίου Σταθελάκη. Αργότερα στο σπίτι του γιατρού Σίσκου στεγάστηκε η κλινική του Κωνσταντίνου Παπαθανασιάδη. 

9. Οικία Ραφτόπουλου.

11. Το πρατήριο βενζίνης και γκαράζ αυτοκινήτων του Σταύρου Τσικνιά. Το κομμωτήριο της Μαριγούλας Παντούλα, το τεχνικό γραφείο του Τάκη Μελισσινού και μέσα στην πάροδο η αποθήκη ξυλείας του Βεντζούρη.

12. Οικία Ηλία Μανέτη και στο ισόγειο το γαλακτοπωλείο του Κίτσου, το τυπογραφείο του Μανθόπουλου και Σκαμνέλη και αργότερα ο Δομοζόπουλος με γραφομηχανές. Το κουρείο του Κώστα Σκουλαρίκου και στην γωνία με την οδό 39ου Συντάγματος το πρατήριο τσιγάρων Ματσάγγου του Πάνου Μελισσινού και το κρεοπωλείο του Σπύρου Γεωργόπουλου.

13. Οικία γιατρού Ιωάννη Μπαϊμπά.

14. Οικία διευθυντού τραπέζης Δημητρίου Μπαϊμπά και στο ισόγειο το δικηγορικό γραφείο του Δημητρίου Βότση και το δικηγορικό γραφείο του Κώστα Βεργώνη.

15. Το δικηγορικό γραφείο του Λάμπρου Παπαβασιλείου και το δικηγορικό γραφείο των Κώστα Διαμαντή και Μάνθου Βεργώνη.

φωτογραφία του 1952, στην οδό Ηλία Ηλιού και 39ου Συντάγματος, έξω από το πρατήριο
τσιγάρων Ματσάγγου και Πάνου Μελισσινού.

16. Οικία Ιωάννη Παππά.

17. Οικία Λάμπρου και Τασίας Τσιτσιμελή. Στο ισόγειο στεγαζόταν το δικηγορικό γραφείο των Νίκου Ανδρικόπουλου και Ναπολέοντα Οικονομίδη.

18. Ταβέρνα Νίκου Τζάνη και μετά το ξενοδοχείο του Γ. Κοντόβα.

19. Οικία Ηλία Μανιάτη και στο ισόγειο το ζαχαροπλαστείο των αδελφών Γαϊτάνη.

20. Οικία Μητροπάνου και στο ισόγειο ο δερματέμπορας Σπυρόπουλος.

21. Τ.Ε.Α. (Τάγμα Εθνοφυλακής Αγρινίου), στο ισόγειο ο Γεώργιος Καμποσιώρας και στο υπόγειο η ταβέρνα του Γ. Κοντόβα.


Εάν στο παραπάνω κείμενο υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις
περιμένω τις διορθώσεις σας στο gitsanas@gmail.com

Το σκαρίφημα και το κείμενο μας το έστειλε
η φίλη Μαίρη Κ., η οποία το βρήκε στην "ΡΙΖΑ ΑΓΡΙΝΙΩΤΩΝ". 
Δυστυχώς μας το έστειλε χωρίς το όνομα του δημιουργού.
Αν κάποιος γνωρίζει το όνομά του ας μας ενημερώσει 
να το συμπληρώσουμε.

Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2017

Το Πάρκο μας...


...χιονισμένο!!!

1939
από το αρχείο του Χρήστου Μποκόρου.

1953

1953
από το αρχείο του Βαγγέλη Κρικοχωρίτη

Δεκαετία του '50





Δεκαετία του '80


Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Σύλλογος Καφεζαχαροπλαστών





Βιβλιάριο μέλους του Συλλόγου «ΚΑΦΕΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΣΤΙΑΤΟΡΩΝ» της πόλεώς μας, εκδοθέν το έτος 1940.
Τότε, υπήρχε ένας πολύ ζωντανός Σύλλογος με δραστηριότητες, αποκορύφωμα των οποίων ήταν ο εορτασμός της εορτής του, την ημέρα της Αγίας Βλαχέρνας.
Παρ' όλο που για να πας τότε στην Αγία Βλαχέρνα δεν υπήρχε δρόμος για αυτοκίνητο, ούτε και αυτοκίνητα εδώ που τα λέμε, γέμιζε η περιοχή από κόσμο, ψησταριές, κλαρίνα. Σωστό πανηγύρι.

Ευχαριστώ τον κ. Στρατούλη Γιώργο για την παραχώρηση.






Ο Σύλλογος Καφεζαχαροπλαστών και Εστιατόρων στην Δογρή το 1947.
Διακρίνονται Πολέμαρχος Ζήνας, Γιώργος Αυδής, ο πρόεδρος του συλλόγου Μοσχολιός, ο δήμαρχος Νούλης Καρβούνης, Πέτρος Μάμαλης, Πέτρος Παπαπάνος και Μαυραγάνης.

Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Κουτρουμπούση Γιάννη, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για την παραχώρηση.

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Γερμανική Κατοχή και επιταγμένα κτίρια


Στις δύο πρώτες φωτογραφίες απεικονίζεται το κτίριο των Αφών Στύλιου στα 1944, όπου χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς από τις δυνάμεις των Ναζί Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, η ημερομηνία γράφει 25/7/1944.


Μας την έστειλε στην σελίδα μας στο facebook ο κ. Κατεφίδης Αλέξιος.



Στην τρίτη φωτογραφία βλέπουμε άλλο ένα νεοκλασικό κτίριο στο Αγρίνιο στα 1944, επιταγμένο, όπου ο όροφός του χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς από τις δυνάμεις των Ναζί. Είναι το κτίριο το οποίο υπάρχει ακόμη στη γωνία των οδών Αδελφών Παπαστράτου και Δημοτσελίου. Το θυμόμαστε οι παλαιότεροι ως Ζαχαροπλαστείο του Ζήνα. Η ταμπέλα "ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΕΙΟΝ-ΓΑΛΑΚΤΟΠΩΛΕΙΟΝ ΠΟΛΕΜΑΡΧΟΥ ΖΗΝΑ" τότε, το μαρτυρεί.





Την τέταρτη φωτογραφία μας την έστειλε ο κ. Στρατούλης Γιώργος και εικονίζεται το κτήριο όπου στεγαζόταν το Ιταλικό Στρατοδικείο κατά τα μαύρα χρόνια της κατοχής, ιδιοκτησίας του ξυλεμπόρου και δωρητού του Γηροκομείου Αγρινίου, Ματσούκα. Βρισκόταν κοντά στον σιδηροδρομικό Σταθμό και συγκεκριμένα στην πλατεία Παναγιώτου ή Κουμπούρα.


'Ηταν το κτήριο στο οποίο λειτούργησε για αρκετά χρόνια, το ιατρείο του ακτινολόγου ιατρού Ιωάννη Σκιαδά.





Ευχαριστώ και τους δύο θερμά.

Πατήστε ΕΔΩ για να μεταφερθείτε στην σελίδα μας 

στο facebook.

Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Τρίτη, 13 Σεπτεμβρίου 2016

14 Σεπτεμβρίου 1944




Ημέρα Πέμπτη. Μέρα του Σταυρού.
Η μέρα που ξημέρωνε ήταν λυτρωτική για όλους. Μια μέρα που την περίμεναν τέσσερα ολάκερα χρόνια. Τέσσερα μαύρα χρόνια πένθους, φρίκης, τρομοκρατίας και αίματος. Το νέο είχε διαδοθεί σαν αστραπή. Τα μπαούλα άνοιξαν, οι γαλανόλευκες ξεδιπλώθηκαν και όλοι ξεχύθηκαν ακράτητοι στους δρόμους, διαλαλώντας το χαρμόσυνο μήνυμα σε όλες τις γωνιές της πόλης.

Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ, στην πλατεία Μπέλου

 Οι βασανισμένοι Αγρινιώτες, αυτοί που έδωσαν τόσες ψυχές στον αγώνα για την απελευθέρωση, δεν πιστεύουν στα μάτια τους. Το θαύμα είναι μεγάλο και η χαρά ακόμα μεγαλύτερη. Όλα τα σοκάκια και οι δρόμοι του Αγρινίου γεμάτοι με χαμογελαστά, ευτυχισμένα πρόσωπα. Και όλοι κατευθύνονται στην κεντρική πλατεία του Αγρινίου περιμένοντας την είσοδο και την παρέλαση των ανταρτών του Ε.Λ.Α.Σ.

Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ, από το πάρκο

Ο δικηγόρος Βασίλης Γεωργίου, στο βιβλίο του «Πορεία Ζωής» γράφει για την μέρα εκείνη: 
«Αχάραγα στις 14 του Σεπτέμβρη ξεκινήσαμε για το Αγρίνιο ( από το Ελαιόφυτο) συντεταγμένοι, τραγουδώντας τραγούδια του αγώνα.
Το πρωί της γιορτής οι συνοικίες της πόλης ξεσηκώθηκαν νωρίς νωρίς. Πλήθη χιλιάδες, άντρες, γυναίκες, γέροι και παιδιά, συγκεντρώνονταν στα προκαθορισμένα σημεία και ξεκινούσαν φάλαγγες ατέλειωτες για την πλατεία Μπέλου. Πρωτοστατούσε στο πανηγύρι της απελευθέρωσης ο συνοικισμός του Αγίου Κωνσταντίνου, η ανταρτομάνα. Κρατούσαν λάβαρα, σημαίες ελληνικές και κόκκινες, τεράστια πανό με συνθήματα για την ομαλότητα και την τιμωρία των δοσίλογων. Όλες οι φάλαγγες τραγουδούσαν επαναστατικά και αντάρτικα τραγούδια. Η δική μας συντροφιά είχαμε βρεθεί κάτω από το μπαλκόνι του ξενοδοχείου «Ακροπόλ», απ’ όπου σε λίγο οι ομιλητές θα έδιναν το χαρμόσυνο τόνο για τη χαραυγή της λευτεριάς αλλά και τα μηνύματα της συγκυρίας.

Αντάρτης ομιλητής στο μπαλκόνι
του ξενοδοχείου "Ακροπόλ"

 Όταν άρχισε η παρέλαση των ένοπλων τμημάτων του Ε.Λ.Α.Σ., ρίγη ενθουσιασμού διαπέρασαν όλη εκείνη τη λαοθάλασσα που επευφημούσε αδιάκοπα τους σταυραετούς της Ρούμελης. Ένα δέος σ’ έπιανε μ’ αυτό το τεράστιο ξεσήκωμα. Μανάδες, αδερφές, φίλοι αγκαλιάζονταν με τους αντάρτες που τους ξεστράτιζαν από τις γραμμές τους και ξεσπούσαν σε δάκρυα χαράς και συγκίνησης. Κι όλο νέες φάλαγγες εισορμούσαν στην πλατεία. Από την Παπαστράτου και Μπαϊμπά καινούρια πλήθη συμπιέζονταν προς το κέντρο. Έσφιξε ο συνωστισμός μάσα στην πλατεία. Γέμισαν τα πάντα και κατόπιν άρχισαν τα πλήθη να πιέζονται προς τις παρόδους της πλατείας. Μεγάλη συγκίνηση και ενθουσιασμός. Στα γύρω από την πλατεία σπίτια, στα μπαλκόνια στις ταράτσες, στα παράθυρα επικρατούσε η ίδια κατάσταση.
Το τέλος των ομιλιών ακολούθησε ένας απερίγραπτος πανζουρλισμός. Ύστερα άρχισαν να αποχωρούν τα πλήθη. Περνούσαν κραυγάζοντας συνθήματα, με τα πρόσωπα υψωμένα προς τα μπαλκόνια απ’ όπου εκφωνήθηκαν οι ομιλίες και τις γροθιές ψηλά. Ώρες συνέχεια μετά τις ομιλίες, το Αγρίνιο βρισκόταν στο πόδι από τα τραγούδια και τους πανηγυρισμούς του λαού».

Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ, στην πλατεία Μπέλου



15 Σεπτεμβρίου 1944.
Στο φύλλο της 15ης Σεπτεμβρίου του 1944, η τοπική εφημερίδα « Δυτική Ελλάς», περιγράφει τη μέρα της 14ης Σεπτεμβρίου.

Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ, στην Παπαστράτου



«Από νωρίς χθες το πρωί μία ασυνήθιστη κίνηση επικρατούσε σ' όλη την πόλη μας. Οι δρόμοι έσφυζαν από την κίνηση των πολιτών. Όλη η αγορά είχε σημαιοστολιστεί αυθόρμητα χωρίς, σχεδόν, την εντολή κανενός·... Γυναίκες, παιδιά, γέροντες ξεπετιόνταν από τα σπίτια αλαλάζοντας χαρούμενα και σχηματίζοντας μία συνεχώς ογκούμενη πομπή που κινούνταν προς το Διοικητήριο του Τάγματος Ασφαλείας.Η κυκλοφορία των πολιτών ήταν απαγορευμένη κι όμως αψηφώντας τα στημένα παντού πολυβόλα, ο λαός ορμούσε ζητωκραυγάζοντας υπέρ της συμφιλιώσεως. 
Ο λαός της πόλης μας έδινε έτσι την ψήφο του. 



Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ, από το Πάρκο



Από εκείνη τη στιγμή η συν­θηκολόγηση του Τάγματος είχε υπογραφεί. Όταν η πομπή έφθασε στην πλατεία Μπέλου, οι Αγρινιώτες, μπροστά στις προτεταμένες κάννες των αυτομάτων που ήταν στημένα σης τέσσερις γωνίες της πλατείας, ώρμησαν έξαλλοι από ενθουσιασμό προς τους αντιπροσώπους του ηρωικού ΕΛΑΣ, που η είσοδος τους στην πόλη ήταν μία εγγύηση για την απελευθέρωση τους...
Οι καμπάνες των εκκλησιών άρχισαν να χτυπούν, ως εκ συνθήματος θάλεγε κανείς, αγγέλοντας την χαρμόσυνη νίκη πούχε αποσπάσει ο λαός, παρ όλον ότι επίσημα δεν είχε τακτοποιηθεί ακόμη τίποτε. Επακολούθησαν διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια των οποίων και οι τελευταίες αντιρρήσεις υπερνικήθηκαν. Αμέσως έπειτα ο Θανάσης Χατζής, αντιπρόσωπος της ΠΕΕΑ συνοδευόμενος από έναν αντιπρόσωπο του Τάγματος, έσπευσε στις φυλακές για την απελευθέρωση των κρατουμένων. Ύστερα από μία συγκινη­τική προσφώνηση ανοίχτηκαν οι πύλες των φυλακών κι όλοι οι κρατούμενοι, τίμιοι αγωνιστές του πιο τίμιου λαϊκού αγώνα, που ζούσαν διαρκώς υπό την απειλή του θανάτου γιατί τόλμησαν να υψώσουν το ανάστημά τους και να βροντοφωνάξουν τα δικαιώματα του Λαού, ανάπνευσαν τον αέρα της λευτεριάς.

Αρχείο Βασίλη Κ. Μαγκλάρα
Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ, στην Παπαστράτου. 


Κάτω απ' τις επίμονες κραυγές των απελευθερωθέντων όλοι εν πομπή κατευθύνθηκαν προς τον ομαδικό τάφο των θυμάτων της φασιστικής τυραννίας στην Αγία Τριάδα. Ο αποφυλακισθείς εφημέριος συναγωνιστής Κωνσταντίνος Βαλλής, σε μία ατμόσφαιρα συγκίνησης, έψαλε την επιμνημόσυνο δέηση. Όλοι μαζί έπειτα έψαλαν το πένθιμο εμβατήριο, ενώ δάκρυα πόνου και χαράς συνάμα έτρεχαν από τα μάτια των ελεύθερων πια παλληκαριών.
Στη συνέχεια παραληρώντας από χαρά και ενθουσιασμό, οι ελευθερωμένοι συναγωνιστές ξεχύθηκαν στην πόλη όλη την ώρα εκείνη. Στην πλατεία κατέβασαν την προδοτική σημαία των γερμανοτσολιάδων και ύψωσαν την Ελληνική Σημαία. Αναρτήθηκαν φωτογραφίες του Στάλιν, Ρούσβελτ και Τσώρτσιλ και πάνω με την επιγραφή «Ζήτω η Ένωση», «Ο λαός Νικά»...
Έτσι τελείωσε το απόγευμα αυτό της Πέμπτης 14 του μηνός Σεπτεμβρίου, του ιστορικότερου μήνα και της ιστορικής διαδρομής του ηρωικού Αγρινίου».

Είσοδος τμήματος ανταρτών του 2/39 Συντάγματος
του ΕΑΜ ΕΛΑΣ στην πλατεία Μπέλου



Διαβάστε πως περιγράφει ο Γεώργιος Τολιόπουλος, ο διοικητής των ταγμάτων ασφαλείας Αγρινίου, την αποχώρηση των Γερμανών και την είσοδο των ανταρτών του ΕΛΑΣ στο Αγρίνιο.
Πατήστε ΕΔΩ.

Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2016

Διατηρητέα Κτίρια


Γύρω στα τέλη του 17ου αιώνα το Βραχώρι γίνεται η  πρωτεύουσα του Κάρλελι.
Έρχονται και εγκαθίστανται πολλές πλούσιες οικογένειες, κυρίως Τούρκων, οι οποίοι χτίζουν διώροφα και τριώροφα σπίτια. Ένα-δύο  από αυτά σώζονταν μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Το τελευταίο που είχε απομείνει, λέγεται ότι ήταν εκεί που σήμερα είναι τα ιατρεία του ΙΚΑ, στην πλατεία Δημάδη.
Σε κάποια συζήτηση  που είχα πριν λίγα χρόνια με τον αείμνηστο καθηγητή αρχαιολογίας Αθανάσιο Παλιούρα, μου είχε περιγράψει  τα σπίτια αυτά σαν κάστρα.
Μεγάλα σπίτια με αυλές που τα περιέβαλλε διπλός και πολλές φορές τριπλός υπερυψωμένος τοίχος. Ανάμεσα στους τοίχους αυτούς,  υπήρχαν χώροι όπου στάβλιζαν τα άλογά τους καθώς και βοηθητικά κτίρια  που συνήθως έμεναν οι υπηρέτες των αφεντάδων.
Τα περισσότερα αυτά σπίτια ισοπεδώθηκαν όταν οι ίδιοι οι Βραχωρίτες πυρπόλησαν το Βραχώρι για να μην μπορέσουν οι άντρες του Κιουταχή να βρουν να καταλύσουν το 1822.
Η πολεοδομική ανάπτυξη του Αγρινίου εκτοξεύτηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα περίπου, όταν η καλλιέργεια του καπνού έδωσε στην πόλη πλούτο και πολλές θέσεις εργασίας. Τότε ήταν που χτίστηκαν οι καπναποθήκες, πανέμορφα κτίρια ιδιωτικά αλλά και δημόσια, δημιουργήθηκαν πλατείες και χαράχτηκαν δρόμοι.
Για όλα σχεδόν τα κτίρια που χτίστηκαν τότε, χρησιμοποιήθηκε ο ψαμμόλιθος, η πέτρα  από τα νταμάρια της Αγίας Παρασκευής. 
Κι όλα αυτά έστεκαν αγέρωχα και πανέμορφα ….μέχρι που ήρθε η λαίλαπα της αντιπαροχής. Στον βωμό  αυτής της λαίλαπας θυσιάστηκε η ομορφιά της πόλης μας.
Αποτέλεσμα;;;
Ελάχιστα πέτρινα κτίρια έχουν απομείνει πια στο Αγρίνιο.
Το 1988, σε μία ύστατη-αλλά μάλλον αργοπορημένη- προσπάθεια να σωθούν μερικά από αυτά, ο Δήμος Αγρινίου καταθέτει πρόταση-έκθεση για να χαρακτηριστούν ως διατηρητέα 20 κτίρια στην πόλη μας.
Μερικά από αυτά, γκρεμίστηκαν σε μία νύχτα….
Να η έκθεση του Δήμου.

1988 ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΧΩ. Δ. Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ
  
Αθήνα, 10 Ιουνίου 1988  
Προς: Κατάλογος Ιδιοκτητών και διευθύνσεών τους  
ΘΕΜΑ: «Κοινοποίηση αιτιολογικής έκθεσης.» 
Σας κοινοποιούμε φωτοαντίγραφο της αιτιολογημένης έκθεσης για τον χαρακτηρισμό 20 κτιρίων ως διατηρητέων στο Αγρίνιο (βλέπε κατάλογο ιδιοκτητών), με συνακόλουθο καθορισμό ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης, προκειμένου να εκφράσετε τις απόψεις σας όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 1577/85 περί «Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού».
Σας πληροφορούμε ότι σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις θα πρέπει να μας απαντήσετε μέσα σε ένα μήνα.
 Η Διευθύντρια  

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ  
ΘΕΜΑ: Χαρακτηρισμός 20 κτιρίων ως διατηρητέων στο Αγρίνιο και καθορισμός ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης.  
Ο Δήμος Αγρινίου, στην προσπάθεια διάσωσης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του τόπου, έστειλε στην Ε.Π.Α.Ε. μέσω του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου, πρόταση για την κήρυξη 44 κτιρίων ως διατηρητέων. Η Ε.Π.Α.Ε. συμφωνεί με την πρόταση του Δήμου, με την υπ’ αρ. 64964 / 4851 / 13-10-87 γνωμάτευσή της. Το Αγρίνιο, εμπορική κυρίως πόλη, γνώρισε μια ιδιαίτερη οικονομική άνθιση στις αρχές του αιώνα, προϊόν της οποίας υπήρξε μια σειρά αξιόλογων κτιρίων. Η καταστροφή των περισσοτέρων από αυτά, η οποία ακολούθησε, προκάλεσε την αλλοίωση του ιδιαίτερου χαρακτήρα της πόλης. Το νεοδομημένο περιβάλλον διαμορφώθηκε στα ελληνικά μεταπολεμικά πρότυπα, χωρίς ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, χωρίς τοπική έκφραση που να υποδηλώνει την ιστορική συνέχεια του αστικού χώρου.
Προτείνουμε, σε πρώτη φάση, την κήρυξη 20 κτιρίων ως διατηρητέων, με σκοπό να ακολουθήσει η κήρυξη των υπολοίπων. Τα προτεινόμενα ως διατηρητέα κτίρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πολιτιστικές, εκπαιδευτικές λειτουργίες ή για κτίρια γραφείων. Συγκεντρωμένα στο κέντρο της πόλης, γύρω από τις πλατείες, συνδυάζουν δύο χρήσεις (κατάστημα ή αποθήκη στο ισόγειο, κατοικία στον όροφο). Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης ειδικά κτίρια: καπναποθήκες, σιδηροδρομικό σταθμό, τη δημοτική αγορά, σχολικά κτίρια τα οποία έχουν αξιόλογα νεοκλασσικά ή εκλεκτικιστικά στοιχεία. Σαν σύνολο, μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελούν τα τελευταία δείγματα ενός ιστορικού κέντρου της πόλης. Πιστεύουμε ότι η διατήρησή τους θα πλουτίσει την πόλη και θα συμβάλει στην τόνωση του ιστορικού, τουριστικού και αισθητικού ενδιαφέροντος για το Αγρίνιο. 
 
Κατάλογος προτεινόμενων κτιρίων 
 Διεύθυνση Ιδιοκτήτες Παρ/σεις
v  1. Mπαϊμπά 42 O.T. 113 Eλ. ΦαφούτηΞηντάρα 
v  2. X. Tρικούπη O.T. 118 Oικ. Παναγόπουλου 
v  3 MακρήΔεληγιώργη O.T. 185 Παπαστράτος
v  4 Mακρή O.T. 110 Παπαϊωάννου
v  5 Παπαφώτη O.T. 230 Δήμος Aγρινίου Σιδηρ/κός Σταθμός
v  6 K. Παλαμά O.T. 216 Οδός Hλιού Aποθήκες Παπαπέτρου
v  7 Mπαϊμπά-Γρίβα O.T. 114 I. Xατζή 
v  8 A. Kέντρου 1 O.T. 179 Σκαλίγκου
v  9 I. Σταΐκου 6, O.T. 68 A/φοί Tζούρου
v  10 Σκαλτσοδήμου O.T. 62 Δήμος Aγρινίου Δημοτική Aγορά
v  11 Παπαστράτου 47 O.T. 60 Λένα Mπαμπάτσικου
v  12 Παπαστράτου 71 O.T. 23 Aρβανίτη
v  13 X. Tρικούπη O.T. 187 Φάρου Kατοικία M. Δημάδη
v  14 Παπαϊωάννου 24 O.T. 198 Kαβαδία 
v  15 Παπακώστα O.T. 117 Σχολική Eφορεία Δ’ Δημοτικό Σχολ.
v  16 Tέρμα Παπαστράτου O.T. 553 Σχολική Eφορεία Παπαστράτεια Eκπαιδευτήρια
v  17 Σταΐκου-Kακαβιά O.T. 65 Xρ. Kαρασούλα 
v  18 Πλατεία Eιρήνης  Γ. ΣιδέρηςTσίλιου   
v  19 Σταΐκου 37 O.T. 63 N. Aγγελόπουλος 
v  20 Παναγοπούλου O.T. 117 Παναγόπουλου Kαπναποθήκες 


ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ


1.  Iδιοκτησία Eλένης Φαφούτη-Ξηντάρα,
Oδός Mπαϊμπά


Διώροφο, λιθόκτιστο κτίριο, με αποκλειστικά και εκλεκτικιστικά στοιχεία, εξαιρετικής αισθητικής ποιότητας.

Στο ισόγειο λειτουργεί κατάστημα, ενώ ο δεύτερος όροφος έχει είσοδο από αυλόπορτα στα δεξιά του οικοπέδου.

H πρόσοψη του κτιρίου διακρίνεται σε τρία μέρη. Tο κεντρικό, που προβάλλει, τονίζεται από έναν εξώστη με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και μαρμάρινα φουρούσια. Tα ανοίγματα είναι τοποθετημένα σε κατακόρυφους άξονες, συμμετρικά. H είσοδος του ισογείου βρίσκεται στα δεξιά και περιβάλλεται από «τραβηχτά» πλαίσια, προεξέχον γείσο με γεισίποδες, ανθέμια στα υπέρθυρα και στα φατνώματα των ποδιών. Πεσσοί από εμφανή ισοδομή ορίζουν τις ακμές των προσόψεων όπως και τα μεταξύ των ανοιγμάτων διαστήματα. Tο διαχωριστικό γείσο των δύο ορόφων είναι προεξέχον και περιμετρικό. Στην απόληξη των προσόψεων υπάρχει «τραβηχτή» οδοντωτή ταινία και γείσο ενώ η επίστεψη ολοκληρώνεται από συμπαγές στηθαίο με πλαίσια απλής μορφής. Στην πλαγία όψη το γείσο της επίστεψης κοσμείται από ακροκεράμους. Tέλος, στην πρόσοψη υπάρχει δίφυλλη ταμπλαδωτή θύρα ισογείου με σιδερένια τζαμιλίκια, η οποία περιβάλλεται από πεσσούς και χαρακτηριστικό υπέρθυρο.

Tο κτίριο βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της πόλης και περιβάλλεται από αυλή με φοίνικα. Στην πλάγια όψη του υπάρχει εξωτερική χυτοσιδερένια σκάλα με διακοσμητικά κάγκελα. Eνδιαφέρον παρουσιάζει και το εσωτερικό του κτιρίου, όπου υπάρχουν τοιχογραφίες. Tο κτίριο προτείνεται για Mουσείο του Δήμου.

  
2.  Iδιοκτησία Παναγόπουλου,
Πλατεία Συντριβανίου



 Διώροφο, γωνιακό, νεοκλασσικό κτίριο με εκλεκτικιστικά στοιχεία. O κεντρικός άξονας τονίζεται από τον εξώστη που φέρει νεοκλασσικού τύπου κιγκλίδωμα, με περίτεχνο σχέδιο και μαρμάρινα φουρούσια. Tο κεντρικό τμήμα της πρόσοψης περιβάλλεται από παραστάδες με επίκρανα κορινθιακού ρυθμού και επιστέφεται από τύμπανο με κρατήρες εκατέρωθεν. Tα ανοίγματα είναι συμμετρικά, φέρουν γείσο και γεισίποδες. H πόρτα της εισόδου είναι ταμπλαδωτή και τα κουφώματα γαλλικού τύπου. H απόληξη γίνεται με φρίζα και προεξέχον περιμετρικό γείσο. Bρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Στο ισόγειο του κτιρίου βρίσκεται η Tράπεζα Πίστεως.


3.  Aποθήκες καπνού
Ιδιοκτησίας Παπαστράτου,
Πλατεία Συντριβανίου




Mεγάλο συγκρότημα των αρχών του αιώνα, γωνιακό διώροφο που δεσπόζει με τον όγκο του και τη μορφή του επί της πλατείας. Bρίσκεται στην πλατεία Συντριβανίου και έχει χαρακτηριστική περίφραξη με διακοσμητικό σιδερένιο κιγκλίδωμα. Aποτελείται από δύο τμήματα. Tο γωνιακό είναι χαμηλότερο, κυβικού σχήματος ενώ το νεώτερο ογκωδέστερο, με μεγάλα συμμετρικά ανοίγματα εν σειρά. Tο πρώτο έχει ομοιόμορφες όψεις με τον εξώστη στον κεντρικό άξονα ο οποίος περιβάλλεται από πεσσούς και τονίζεται από τοξωτό στηθαίο στην επίστεψη. Στην κεντρική είσοδο υπάρχει μαρμάρινη σκάλα που καλύπτεται από σιδερένιο στέγαστρο. H εξώπορτα είναι ταμπλαδωτή, περίτεχνη. Tο δεύτερο (μεσαίο) κτίριο χαρακτηρίζεται από τη ρυθμική διαδοχή των ανοιγμάτων (παραθύρων) σε όλο το μήκος της πρόσοψης. Tα παράθυρα του ορόφου έχουν τοξωτά υπέρθυρα. Tο κτίριο προτείνεται από τον Δήμο για τη στέγαση εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.


4.  Iδιοκτησία Παπαϊωάννου,
οδός Mακρή




Διώροφο, νεοκλασσικό κτίριο με κήπο. Oι όψεις έχουν συμμετρικά ανοίγματα, τα οποία στο ισόγειο περιβάλλονται από απλά πλαίσια ενώ στον όροφο έχουν παραστάδες με επίκρανο και υπέρθυρα με προεξέχον γείσο. Προς το δρόμο υπάρχει εξώστης με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και φουρούσια. Στην επίστεψη υπάρχει «τραβηχτή» φρίζα, γείσο και αέτωμα στο κεντρικό τμήμα πάνω από τον εξώστη. H θύρα του κήπου είναι σιδερένια με ροζέτες και περιβάλλεται από παραστάδες με ανθέμια.


5.O παλιός σιδηροδρομικός σταθμός (1898)



 Πέτρινο κτίσμα, αποτελούμενο από τρία μέρη. Το κεντρικό είναι διώροφο, ενώ τα δύο πλευρικά ισόγεια, κεραμοσκεπή. Tα ανοίγματα είναι συμμετρικά και περιβάλλονται από εμφανείς γωνιολίθους. Oι θύρες του ισογείου είναι ταμπλαδωτές με φεγγίτες. Tο κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής που εφαρμόσθηκε στους σιδηροδρομικούς σταθμούς κατά το τέλος του 19ου αιώνα. Παραχωρήθηκε από τον OΣE στον Δήμο Aγρινίου, ο οποίος στεγάζει εκεί το Πνευματικό του Kέντρο.



            6. Aποθήκες καπνού Παπαπέτρου





Kτίριο του Mεσοπολέμου μεγάλης επιφάνειας, με επιρροές από τη γερμανική αρχιτεκτονική, τετραόροφο, λιθόκτιστο με τσιμεντένια chaînager. Bασικό χαρακτηριστικό του είναι η διαμόρφωση της κεντρικής εισόδου που καταλαμβάνει το ύψος του κτιρίου. Γειτνιάζει με το σιδηροδρομικό σταθμό και πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για στέγαση υπηρεσιών.


7. Oικία I. Xατζή,
οδός Mπαϊμπά και Γρίβα



Γωνιακό, διώροφο κτίριο, κτισμένο από πέτρα τοπικής προέλευσης, από τα τελευταία δείγματα της αρχιτεκτονικής αυτού του τύπου. Λειτουργεί ως εμπορικό κατάστημα στο ισόγειο το οποίο διατηρεί τα αρχικά του γνωρίσματα (ανοίγματα, κουφώματα, ρολλά, φεγγίτες, παλιό περίτεχνο στέγαστρο). Στον όροφο υπάρχει κεντρικός εξώστης σε κάθε πλευρά, με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και συμμετρικά ανοίγματα με λεπτά αετώματα στα υπέρθυρα. Bρίσκεται σε κεντρικό σημείο της πόλης και έχει εσωτερική διακόσμηση στις οροφές.


8. Iδιοκτησία Σκαλίγκου,
κεντρική πλατεία



Διώροφο, γωνιακό κτίριο. Στο ισόγειο λειτουργεί κατάστημα που, ενώ έχει υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις στα ανοίγματα, διατηρεί μεταλλικό στέγαστρο εξαιρετικής αισθητικής που αντιστηρίζεται με μεταλλικά φουρούσια. Yπάρχουν εξώστες στον όροφο με κίονες και κιονόκρανα. H επίστεψη γίνεται από στηθαίο με διάκενα το οποίο σχηματίζει ένα είδος τυμπάνου πάνω από τον κεντρικό περίβολο. Bρίσκεται στην κεντρική πλατεία και στέγαζε το Γερμανικό Φρουραρχείο επί Kατοχής, έχει φιλοξενήσει διάφορους ηγέτες κατά την παραμονή τους στην πόλη, και εκεί υπογράφηκε η απελευθέρωση του Aγρινίου το 1944.

         9. Iδιοκτησία Aφών Tζούρου,
οδός I. Σταΐκου 6



Mεγάλο γωνιακό διώροφο κτίριο των αρχών του αιώνα. Έχει καταστήματα στο ισόγειο, τα οποία, στη μικρότερη πλευρά, διατηρούν το σύνολο των χαρακτηριστικών τους. Στον όροφο υπάρχουν συμμετρικά ανοίγματα σε μικρές αποστάσεις, εξώστες ορθογώνιοι και κυκλικοί με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και φουρούσια. H επίστεψη γίνεται με προεξέχον γείσο που φέρει ακροκέραμους. H είσοδος της κατοικίας στο κέντρο της μεγάλης πλευράς τονίζεται από παραστάδες και εξώστη σε πρόβολο.


10.      Δημοτική Aγορά Aγρινίου (1931),
        οδός Σκαλτσοδήμου


Kτίριο πέτρινο με συμμετρικές διατάξεις αξόνων στην όψη του. O κεντρικός άξονας τονίζεται από την είσοδο και το αέτωμα. Tα ανοίγματα των όψεων πλαισιώνονται από πεσσούς με επίκρανα. H επίστεψη γίνεται με προεξέχον γείσο. Προορίζεται για πολιτιστικό κέντρο.
 

11.         Iδιοκτησία Λ. Mπαμπάτσικου,
            οδός Παπαστράτου 47



 Kτίριο του Mεσοπολέμου με στοιχεία Art Nouveau. Iσόγειο κατάστημα, μεσαίος όροφος με χαμηλά τοξωτά ανοίγματα και τελευταίος όροφος με εξώστη. Στο ισόγειο υπάρχουν περίτεχνα δουλεμένες θύρες με στέγαστρα σε σχήμα πετάλων. Λεπτές στρογγυλές παραστάδες με γραμμωτά επίκρανα, ανάγλυφες διακοσμήσεις στις ποδιές των ανοιγμάτων και το χαρακτηριστικό τύμπανο, με διπλή απόληξη στην επίστεψη, δίνουν στο κτίριο έναν τελείως ιδιαίτερο χαρακτήρα.

  

12.          Iδιοκτησία Aρβανίτη,
οδός Παπαστράτου 71




Tριώροφο κτίριο με νεοκλασσικά στοιχεία. Yπάρχουν συμμετρικά ανοίγματα σε κάθετους άξονες στην κύρια όψη όπως και στα πλάγια. Στον όροφο υπάρχουν εξώστες με μαρμάρινα φουρούσια. Προεξέχοντα γείσα με γεισίποδες περιβάλλουν τα ανοίγματα του πρώτου ορόφου, ενώ παραστάδες με επίκρανα και επιστήλια περιβάλλουν τα ανοίγματα του ισογείου. Oι επιφάνειες των όψεων είναι ισοδομικές, ενώ ένα συμπαγές στηθαίο με κολωνάκια ορίζει την επίστεψη.


          13.          Iδιοκτησία Φάρου, οδός X.Tρικούπη



Πρόκειται για το σπίτι όπου έζησε η Mαρία Δημάδη, αγωνίστρια της Aντίστασης κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής. Διώροφο, κεραμοσκεπές κτίριο με συμμετρικές διατάξεις στην όψη του. Yπάρχουν ανοίγματα απλής μορφής, εξώστες με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και ανάγλυφα φουρούσια, επίστεψη με προεξέχον γείσο και «τραβηχτά» κυμάτια. Bλέπει σε κήπο με πυκνή βλάστηση.

14.          Iδιοκτησία Kαβαδία,
οδός I. Παπαϊωάννου 24

Tριώροφο κλασσικό κτίριο με στοιχεία αρχιτεκτονικής Mεσοπολέμου. H όψη χαρακτηρίζεται από συμμετρικά ανοίγματα σε κάθετους άξονες, στα μεταξύ των ανοιγμάτων διαστήματα υπάρχουν παραστάδες που τονίζουν την καθετότητα. Διακοσμητική γραμμική φρίζα στέφει τα ανοίγματα του δεύτερου ορόφου και «κλείνει» στις ακμές του κτιρίου που τονίζεται από ισοδομικούς πεσσούς.


         15.          Δ’ Δημοτικό Σχολείο (πρώην Παρθεναγωγείο)



Aξιόλογο νεοκλασσικό κτίριο, κεραμοσκεπές. Xτίστηκε στο τέλος του προηγούμενου αιώνα και λειτούργησε αρχικά ως Παρθεναγωγείο. Έχει μορφολογία ειδικού κτιρίου, δηλαδή στοά με πεσσούς η οποία έχει δύο συμμετρικούς κτιριακούς όγκους με αετώματα απλής μορφής και παραστάδες με επίκρανα. Yπάρχουν δίλοβα ανοίγματα μεγάλου ύψους και περιμετρικό προεξέχον γείσο.
 
           16.          Παπαστράτεια Eκπαιδευτήρια



Σχολικό κτίριο της εποχής του Mεσοπολέμου κτισμένο κατά τα πρότυπα του Mοντέρνου κινήματος. Tα ανοίγματα και τα γείσα τους τονίζουν την οριζόντια διάσταση των όγκων. Kτισμένο με εμφανή λιθοδομή έχει ένα χαρακτηριστικό πρόστυλο με εξώστη.





17.Iδιοκτησία Xρ. Kαρασούλα,
οδός Σταΐκου και Kακαβιά



Διώροφο, γωνιακό κτίριο, κεραμοσκεπές. Στο ισόγειο λειτουργεί κατάστημα, το οποίο έχει υποστεί σοβαρές μορφολογικές αλλοιώσεις. Έχει συμμετρικά ανοίγματα τα οποία στέφονται από προεξέχον γείσο και γεισίποδες, εξώστες με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και μεταλλικά φουρούσια.



 18.Iδιοκτησία Tσίλιου,
πλατεία Eιρήνης



Διώροφο νεοκλασσικό κτίριο. Στο ισόγειο υπάρχει κατάστημα και η είσοδος του ορόφου, ταμπλαδωτή με ανοιγόμενα τζαμιλίκια. Στον όροφο υπάρχουν συμμετρικά ανοίγματα με πλαίσια, προεξέχον γείσο και γεισίποδες. H επίστεψη γίνεται με προεξέχον γείσο, «κυμάτια» και στηθαίο με κολωνάκια. Περίτεχνο στέγαστρο καλύπτει το χώρο του ισογείου.


 19.Iδιοκτησία N. Aγγελόπουλου,
οδός I. Σταΐκου 33




Διώροφο νεοκλασσικό κτίριο με σοφίτα στη θέση του αετώματος, συμμετρικά ανοίγματα, εξώστη με χαρακτηριστικό κιγκλίδωμα και μαρμάρινα ανάγλυφα φουρούσια. Mεταλλικό στέγαστρο απλής μορφής καλύπτει τον χώρο του ισογείου, όπου υπάρχει κατάστημα και ταμπλαδωτή εξώπορτα με φεγγίτη και ανοιγόμενα τζαμιλίκια.
  
20.Aποθήκες καπνού Παναγόπουλου,
οδός Παναγόπουλου


Mεγάλο τριώροφο κτίριο με υπόγειο το οποίο έχει χαρακτηριστικές θύρες εισόδου. Aπλής μορφολογίας, με συμμετρικά ανοίγματα και δέση από λαξευτή πέτρα, έχει νεοκλασσικού τύπου πόρτες με πλαίσιο από γωνιόλιθους και επιστήλιο.

#########################

Η Διεύθυνσή μας, για λόγους πολεοδομικούς, αρχιτεκτονικούς και αισθητικούς, θεωρεί απαραίτητο τον χαρακτηρισμό των 20 κτιρίων του θέματος, στο Αγρίνιο, ως διατηρητέων. Με τον χαρακτηρισμό τους, οι ιδιοκτήτες μπορούν να επωφεληθούν από κίνητρα που έχει θεσπίσει η Πολιτεία για τα διατηρητέα κτίρια, όπως η δανειοδότηση για την επισκευή τους, η μεταφορά του συντελεστή δόμησης, οι φορολογικές ελαφρύνσεις κλπ. Ύστερα από τα παραπάνω, η Διεύθυνσή μας προτείνει την σύνταξη Υπουργικής Απόφασης βάσει του άρθρου 4, §2 του ΓΟΚ / 85 με το εξής περιεχόμενο:

1. Χαρακτηρίζονται ως διατηρητέα τα κτίρια που βρίσκονται στο Αγρίνιο, όπως αυτά αναφέρονται με αύξοντα αριθμό στον παραπάνω πίνακα και είναι σημειωμένα με διαγράμμιση και τον αντίστοιχο αριθμό στα συνημμένα στην απόφαση αυτή (…) τοπογραφικά γράμματα σε κλίμακα 1:1000 γιατί πρόκειται για κτίρια με ευρύτερο αρχιτεκτονικό και μορφολογικό ενδιαφέρον.

2. Στα χαρακτηριζόμενα ως διατηρητέα κτίρια απαγορεύεται κάθε αφαίρεση, αλλοίωση ή καταστροφή των επί μέρους αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στοιχείων τους.

3. Επιτρέπεται η επισκευή, ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, η στατική ενίσχυση και η εσωτερική διαρρύθμιση των κτιρίων εφόσον δεν αλλοιώνεται ο γενικός αρχιτεκτονικός χαρακτήρας τους.

4. Απαγορεύεται η τοποθέτηση κάθε είδους επιγραφών και διαφημίσεων σε οποιαδήποτε θέση των κτιρίων. Επιτρέπεται μόνο η τοποθέτηση επιγραφών μικρών διαστάσεων που πληροφορούν για τυχόν χρήση των χώρων τους.

5. Για οποιαδήποτε επέμβαση στο εξωτερικό και εσωτερικό του διατηρητέου κτιρίου όπως και για την τοποθέτηση επιγραφών απαιτείται η έγκριση της Επιτροπής Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (ΕΠΑΕ).

#########################

Παρακάτω παραθέτω την εφημερίδα της Κυβέρνησης της 2ας Ιουνίου του 1992 όπου χαρακτηρίζει ως διατηρητέα 14 κτίρια στο Αγρίνιο.